Volg ons op Facebook

Negester KK Website banner 600x163px proef2

Nuwe navorsing oor sterilisasie

Written by  Dr Joan Kleynhans-Jordaan
| in Veearts
| March 2, 2016

Plaaslike veeartse is onlangs blootgestel aan nuwe inligting oor die beste ouderdom om honde te steriliseer. Dié inligting is tydens lesings deur Drs. Benjamin L. Hart (DVM, PhD, DACVB) en Lynette A. Hart (PhD) in Kaapstad oorgedra.

Die Harts is beide verwant aan die Universiteit van California-Davis se veeartseny fakulteit. In meeste wêrelddele word daar aanbeveel dat reuns en tewe op ongeveer ses maande gesteriliseer word. Oor die afgelope dekade het daar egter navorsing na vore gekom wat aangedui het dat die ouderdom waarop diere gesteriliseer word, ’n rol speel by die ontwikkeling van gewrigsprobleme en kankers in sekere rasse.

ʼn Groot en belangrike oorweging vir vroeë sterilisasie is troeteldier bevolkingsbeheer. Onbeheerde teling lei tot ernstige welsynsprobleme. Veeartse aanvaar ook die algemene kennis dat kankers van die prostaat by reuns en melkkliere by tewe, verminder of voorkom word deur jong sterilisasie. Daarby word dit ook aanvaar dat reuns wat jonk gekastreer word, minder aggressiewe gedrag vertoon as die wat op ʼn later ouderdom gekastreer word.

Die Harts het UC Davis se Veeartseny Opleidings Hospitaal se gerekenariseerde rekords oor die langtermyn ontleed om te bepaal of die ouderdom van sterilisasie ʼn invloed op sekere ander toestande het. Die hospitaal sien 50 000 gevalle per jaar.

Hulle het op agt gewilde honderasse gekonsentreer. Groot rasse wat bestudeer is, is Golden Retrievers, Labradors en Duitse herdershonde. Gewilde klein ras honde wat geselekteer is vir die studie is Chihuahuas, Yorkshire Terriërs en Shih Tzus. Twee lang- rug rasse, nl. worshonde en Corgi’s en is ook by die studie ingesluit.

Golden Retrievers

Die opmerklikste verskille t.o.v. sterilisasie ouderdom is in dié ras teëgekom. In hierdie ras is die voorkoms van gewrigs-probleme redelik hoog. Vyf persent van intakte reuns en tewe ontwikkel ʼn toestand in minstens een gewrig. Reuns wat jonger as ses maande gekastreer is, het ʼn toename in risiko om gewrigsprobleme in minstens een gewrig te kry - tot vyf keer hoër as intakte reuns. Tewe se risiko vermeerder viervuldig as hulle jonger as ses maande gesteriliseer word. Met sterilisasie tussen ses en elf maande is die risiko steeds twee tot drie keer meer as in intakte reuns en tewe.

Ten opsigte van die voorkoms van kanker was die verskille tussen geslagte meer opmerklik. Intakte reuns se risiko om limfoom te ontwikkel, is 4%. Reuns wat tussen ses en elf maande gekastreer is, se risiko is drie keer meer.

“Hulle aanbeveling is dus dat Golden Retriever reuns ouer as twaalf maande moet wees voordat hulle kastreer word.“

Hulle aanbeveling is dus dat Golden Retriever reuns ouer as twaalf maande moet wees voordat hulle gekastreer word, om ʼn toename in gewrigsprobleme en kankers te voorkom.

By intakte tewe is die risiko van kanker 3%. Tewe wat op enige ouderdom gesteriliseer word, se kanker risiko is drie keer meer.

Dit laat my wonder of soortgelyke stu-dies op mense gedoen is? Verhoog histerektomie met verwydering van eierstokke in vrouens die risiko van kanker?

Labradors

Intakte reuns en tewe se risiko om minstens een gewrigsprobleem te hê, is 5%. As reuns jonger as ses maande gekastreer word, verdubbel die risiko. Met kastrasie na ses maande is daar nie ʼn verhoogde risiko nie.

In tewe verdubbel die risiko van gewrigsprobleme as hulle jonger as een jaar gesteriliseer word. Die Harts beveel dus aan dat Labrador tewe eers na hulle eerste lewensjaar gesteriliseer behoort te word.

Die voorkoms van kankers in intakte Labradors is 3 tot 4%. Sterilisasie op enige ouderdom beïnvloed nie die risiko nie.

“Intakte honde se risiko vir een of meer gewrigspro-bleme is 5 tot 7%.”

Duitse Herdershonde

Intakte honde se risiko vir een of meer gewrigsprobleme is 5 tot 7%. Sterilisasie van reuns en tewe jonger as een jaar verhoog die risiko drievuldig. Hoewel heup displasie in die ras baie aandag geniet, word vroeë sterilisasie meer dikwels met skeu-ring of ruptuur van die kraniale kruisligament in die kniegewrig geassosieer.

dieregedrag march 2016 1

Klein honderasse

In die klein honderasse wat bestudeer is, is gewrigsprobleme feitlik afwesig. Vroeë sterilisasie word geassosieer met slegs 1 tot 3 % voorkoms van gewrigsprobleme. Dit word nie as statisties betekenisvol geag nie. Kankers in intakte honde se voorkoms wissel van 0 tot 2%. In gesteriliseerde reuns en tewe is die voorkoms minder as 1%.  Dit lyk dus asof jong sterilisasie nie enige gesondheidsrisiko vir die klein honderasse inhou nie.

Langrug honde

In worshonde is gewrigsprobleme in intakte honde feitlik afwesig. Sterilisasie van beide geslagte verhoog nie die risiko nie.
Corgi’s het ʼn hoë voorkoms van gewrigs-probleme van 6 to 7%. Sterilisasie op enige ouderdom beïnvloed dit nie.

Kankers in worshonde is baie skaars. Daar was geen voorkoms van enige van die kankers wat in die studie oorweeg is, in intakte of gesteriliseerde worshonde nie. Intakte Corgi’s se kanker voorkoms is 3 tot 5%. Sterilisasie op enige ouderdom verander dit nie.

Die voorkoms van tussenwerwel-skyfie probleme in worshonde is so hoog as 30 tot 50%. Sterilisasie van beide geslagte beïnvloed nie die syfers nie. Corgi’s se risiko vir die toestand is 3 tot 5%. By hulle het sterilisasie ook geen invloed op die voorkoms hiervan nie.

“ ‘n Groot oorweging ten gunste van jong sterilisasie van tewe is dat dit die risiko van melkklier kanker heeltemal uitskakel.”

ʼn Groot oorweging ten gunste van jong sterilisasie van tewe is dat dit die risiko van melkklier kanker heeltemal uitskakel, indien dit voor die eerste hitte gedoen word. In die rasse in die studie was die voorkoms van melkklier kanker in intakte tewe nie meer as 6% nie.

Vroeë sterilisasie verhoog die voorkoms van urien lekkasies in tewe met tot 10%. Die probleem is glad nie gesien in intakte tewe wat die Harts tot op agt jaar gevolg het nie.

Wat probleem gedrag in reuns aanbetref, was die Harts se gevolgtrekking dat die waarskynlikheid dat laat kastrasie sal help om aggressiewe gedrag te onderdruk, ewe groot was as die waarskynlikheid dat vroeë kastrasie dit sal voorkom.

Die gevolgtrekking uit die studie is dus dat dit blyk asof jong sterilisasie van klein rasse geen negatiewe uitwerkings t.o.v. gewrigsprobleme en kankers het nie, en dat die aanbeveling van sterilisasie teen ongeveer ses maande nie verander hoef te word nie.

By die groot rasse wat bestudeer is, was daar rasverskille (en net drie rasse is bestudeer). In die algemeen lei ek egter af dat groot rasse nie voor die begin van hulle tweede lewensjaar gesteriliseer behoort te word nie. Dit sal ongelukkig meebring dat van die tewe op hitte sal kom met die pro-bleme wat dit inhou. My raad sou dus wees om die voor en nadele met u eie veearts te bespreek, met inagneming van u eie omstandighede en van die feit dat die inligting nog nie algemeen toegepas word nie. Van die inligting weerlê ‘feite’ wat ek as korrek aanvaar het gedurende my lang loopbaan as veearts. Dit is egter so dat voortdurende navorsing en die beskikbaarheid van veel meer data, sowel as die vermoë om dit te ontleed, van tyd tot tyd tot nuwe kennis en beter metodes in my professie sal lei.